Üstün Yetenekli Çocuklar İle İlgili Kaynaklar


Çocuğumun üstün yetenekli  olduğunu nasıl anlarım ? Nasıl bir test uygulamamız lazım?  Bu tarz sorular oldukça merak edilen sorular  , fakat eğitim sistemimizin temellerinin zayıflığı ve zeka oyunları alanları  ile ilgili uzmanlarımızın yetersizliği nedeniyle bu sorunun cevabını maalesef uzaklarda arayabilir , yabancı kaynaklarla cevap verebiliriz.

Yabancı kaynakların özel testleri de kültür,tarih ile içiçe olması sebebiyle kendi sorularımızı ve sistemimizi yaratmadan hiçbir zaman tam anlamıyla bu soruya cevap veremeyeceğiz.

65764901_babies-wallpaper-104

Finlandiya , Almanya , Amerika , İngiltere , Japonya başta olmak üzere birçok ülkenin bu konu hakkında geniş bir tecrübe ve bilgi birikimi var.

Eğitim sistemleri hakkında bir yazı derlemiş , videoları da daha önceden eklemiştim.

Bu eğitim sistemlerinde herhangi bir okulun en başarısız öğrensicisi ile en başarılısı arasındaki puan farkı %15 . Bizde ise %100 yakın değil mi? 0 alan da var , 100 alan da…

Konumuza dönersek bu konuda oldukça yabancı kaynak var. Ben de kaynakları burada arşiv olarak tutacağım ki ilgilenenler bu kaynaklardan yararlansın . Bazı kaynakların da önemli kısımlarını çevireceğim.

Benim de oldukça ilgi alanıma giren bir konu olması sebebiyle araştırmaya devam edeceğim. Bu konuda bilgilerini ,deneyimlerini aktarmak isteyen öğretmenler olursa memnuniyet duyarım.

Üstün Zekalılar konusundan önce bence “Çocuklarla iletişim” kısımda eksiklerimizi gidermek , dünyalarını daha iyi anlayıp o açıdan bakmak gerekiyor. Bu nedenle önce çocuk gelişimi ile ilgili kitaplar okuduktan sonra ara geçiş için Magic Trees of the Mind kitabını öneririm. Türkçe çevirisi yok , araştırma içeriğinden dolayı da okuması biraz zor bir kitap.Daha eğlenceli olarak önerilen Your Child’s Growing Mind kitabı önerilmiş. Fakat siz buna benzer kitaplar bulabilirsiniz. Önemli olan çocukları iyi anlamak , sonuçları iyi analiz etmek.

Bir önyargıyı düzelterek devam etmek istiyorum. Toplumda yaygın olan bir görüş vardır. Buna göre; zeka düzeyi arttıkça, çocukların derslerindeki akademik başarısının da artması beklenir. Ancak üstün zekalı çocukların her zaman akademik başarıyı da beraberinde getirmediği araştırmalarca desteklenen bir bulgudur. Unutulmamalıdır ki, bugün zihinsel kapasitesini en çok kullanan insanlardan biri olarak anılan ünlü fizikçi Einstesin da vaktiyle derslerinde başarısız olan bir öğrenci olarak bilinmektedir.

Vereceğim ilk kaynak şüphesiz kolaya kaçtığımız test , testin yaşı ile ilgili. Araştırmaktan kaçanların en kolay yolu , çocuğunu bir test ile kıyaslayıp kararı vermek. Yukarıda anlattığım gibi bu testler Türkiye’de pek iyi sonuç vermeyecektir.

Ayrıca Türkiye’de IQ testi yapma yetki ve yetkinliğine sahip kişiler, üniversite ve devlet hastanelerinde görev yapan klinik psikologlar ve Türk Psikologlar Derneği tarafından “zeka testi uygulayabilme” sertifikasına sahip olan kişilerdir. Bu yetkiye sahip olmayan kişilerin, zeka testi uygulayabilmesi mümkün değildir. En sağlıklı olan yöntem, bu kişilerin yer aldığı kurumlara gitmek ve onların yönlendirmeleri doğrultusunda hareket etmektir.

Test yaşları 2 yaşından başlıyor fakat gerçekçi sonuçlar 4,5 yaşında ortaya çıkıyor.Bu konu hakkında soru-cevap tarzı güvenilir  bir kaynak da yer alıyor.

Testler ile ilgili bazı araştırmalar ve tespitler mevcut.

Fakat testler ile ilgili size önerebileceğim TZV sayfasında da yer alan kaynaklar olacak.

Çocuklarınız için OYUN ÇOCUK dergisini öneririm . Özenle hazırlanan ender dergilerden biridir.

Bir dönem ben de yetişkin OYUN dergisinde 5 yıl soru sormuştum. OYUN ÇOCUK için de çalışmalarım devam edecek.

Dil yetenekleri ve duygusal davranışları ile ilgili saptmaları David Palmer makalesinde ele almış.

Problem çözme ile ilgili de başka bir makalesinde ipucları vermiş.

Bilimdeki gelişme için programlara da göz atmanızı öneririm.

Daha fazla detaylara girmeden sizleri kaynaklarla başbaşa bırakayım.

Son olarak üstün yetenekli olmanın bireysel bir özellik olduğu unutulmamalıdır. Bu çocukları iyi tanımalı ve asla onlara “üstün yetenekli oldukları için değerli oldukları” gibi yanlış bir tutumla yaklaşılmamalıdır. Hatta “üstün” ifadesi, diğerlerinden farklı hissettirebileceği ve olumsuzluk hissi yaratabileceği için kullanılmamalıdır. Her şeyden önce bir birey oldukları ve her bireyin farklılıkları olduğu vurgulanmalıdır.

Başarılı oldukları ya da olacakları için değil, bir birey olarak, her şart ve koşulda onlara değer verildiği, tam anlamıyla hissettirilmelidir.

Çocuğunuzun üstün veya olmamasına bakmayın , onlara değer verildiğini gösterin .

fft99_mf3108234

Bu konu hakkında bulabildiğim en geniş çalışma birkaç ünviersitenin biraraya gelip oluşturduğu detaylı çalışma okunmaya değer. Strateji ve yöntemlerden bahsedilmiş.

Son olarak da Türkçe kaynak olarak soru cevap şeklinde TZV sizlere yol göstermiş.

Daha fazla Türkçe kaynak için TAÇVED ‘in sayfasına da bakabilirsiniz.

Reklamlar

Bir Denge İşi Zeka


 

181119_galeri_12

1905’te Alfred Binet ve Thedore Simon tarafından ilk defa tanıtılan IQ (Intelligence Quotient) testi daha sonraları milyonlarca insanı çok, orta ve az zeki diye kategorileştirilebilecek bir ortama yol açtı. Aslında bu testin ilk çıkış amacı okullarda özel eğitime ihtiyaç duyulan çocukları tespit etmekti.

O yıllarda yapılan bu test aileler ve eğitmenlerde heyecan uyandırmıştı. Ancak daha sonraları geliştirilen ve bir seri nümerik standart soruların cevaplamasına dayalı olarak uygulanan bu testin sonuçları kişilerin zekâsını ortaya çıkarmakta yeterli olmadığı anlaşıldı.

zeka-testleri-turkce

Howard Gardner, 1980’lerin başlarında IQ yaklaşımını sorgulamaya başladı.

“Frames of Mind” adlı kitabında yaşamdaki başarı açısından hayati derecede önem taşıyan yalnızca tek bir zekâ türü olmadığını, ancak zekâ türlerinin daha geniş bir yelpazede ele alınabileceğini öne sürüyordu.

Bu alandaki öncü isimlerden bir diğeri de Robert Sternberg’dir. Sternberg, yüksek IQ’nun akademik başarı getirebileceğine fakat hayatın diğer alanlarında hedefe yönelik eylemlere yol açmayacağına inanmaktadır. Kendi standartları veya başkalarının standartları doğrultusunda başarıyı yakalamış insanlar sadece okullarda değer verilen hareketsiz zekâya güvenmekten çok birçok alanda beceri sahibi olmuş, bu becerileri geliştirmiş ve uygulamış kişilerdir.

Psikolog Robert Sternberg, “Başarılı Zekâ” kavramı üzerinde özellikle duruyor.

untitled

Aşağıdaki kaynakların kullanılarak oluşturulan makalenin devamını Türk Zeka Vakfı  “OYUN” dergisinin 52.sayısında bulabilirsiniz.

http://webs.wofford.edu/nowatkacm/Assessment/Outline10IQ2.pdf

http://www.psych.umn.edu/psylabs/catcentral/binet.htm

http://www.psychologytoday.com/blog/cutting-edge-leadership/201203/why-intelligence-alone-won-t-lead-success

http://www.duygusalzeka.net

Akıl Bilgi ve Zeka üzerine Konuşmalar Kitabı, TZV , Nihal Sandıkçı

“OYUN 2012″ TÜRKİYE 17. ZEKA OYUNLARI YARIŞMASI


Türkiye 17. Zeka Oyunları Yarışması “OYUN 2012″ başladı. Yaş, cinsiyet ve eğitim gibi sınırlamalar olmadan zekâsına güvenen herkesin katılabildiği yarışma üç aşamadan oluşuyor: Eleme sınavı, yarı final ve final. Katılımın ücretsiz olduğu OYUN 2012’nin her aşamasında sorular Türkiye Zeka Vakfı Başkanı Emrehan Halıcı tarafından hazırlanıyor.

Türkiye’de ciddi anlamda yarışma statüsünde yapılan yarı final , final soruların meraklıları olan  birçok kişi mevcut olup zekâsına güvenen herkese açık olması en önemli unsurlardan biridir.

Bu sene sorular geçen senelerdeki gibi standart soru tiplerine benzer olup , yarışmaya katılanların sayısı yıldan yıla artmasıyla   yarı final eşiğinin yüksek olacağını düşünüyorum.

Katılmak isteyenler için :

http://oyun.tzv.org.tr/2012/?sayfa=katilim

Yarışmanın örnek 2 sorusu :

Ekleme : “OYUN 2012″ TÜRKİYE 17. ZEKA OYUNLARI YARIŞMASI yarı finali yapılmıştır. Sorular ve sınavla ilgili görüşlerimi ilerleyen günlerde özetlemeye çalışacağım.