Bilimsel Bir Bulmaca


Her seferinde bilimsel haberler , bilimsel veriler yazdık .Bu sefer çok bilimsel  takılmayalım  farklı bir şekilde bilimle ilgili bir soruyla uğraşalım.

Değişik bir yöntemle , bir haberden (haberi okumadan cevap vermeye çalışınız) yola çıkarak , size bir tahminde bulunmanızı isteyeceğim.

Bu iki tatlı kızımız İngiltere’den . Aşağıda yer alan  fotoğraftaki duruşlarından kızların kendi aralarındaki bağı ve hikayesini tahmin edebilir misiniz?

a) Doğum sırasında yanlışlıkla farklı ailelere verilen , yıllar sonra kendi ailelerini bulan iki  yakın arkadaş

b) Tek Yumurta İkizi

c) Mars’a gönüllü gidecek özellikleri genetik olarak yapıları aynı olan 2 yakın  kız arkadaş

d) Zorunluluktan annelerin doğumuna ebelik yapan iki kızın , bu ortak tarafları nedeniyle yıllar sonra  doktor olup birlikte hastane kurması.

31602777

Reklamlar

Mars’ta Su Bulundu !


Associated Press’in haberine göre, Kızıl Gezegen’de sıcak aylarda görülen ancak yılın geri kalan bölümünde kaybolan siyah çizgilerin, periyodik olarak akan tuzlu suların sonucunda oluştuğu ortaya çıktı.

Amerika Washingto’da  düzenlenen basın toplantısında konuşan NASA’nın Gezegen Bilimi Direktörü Jim Green, “Mars, geçmişte düşündüğümüzün aksine, kuru ve çorak bir gezegen değil. Mars’ta belli şartlarda, sıvı halde su bulundu” dedi.

(Wired’da güzel  bir video var) 

Araştırmacıların analiz ettiği bilgiler, NASA’nın 2006’dan beri Mars yörüngesinde bulunan Mars Yörünge Kaşifi adlı uydusu tarafından aktarılmıştı.

NASA’nın resmi Twitter hesabından dün atılan “Mars’ın gizemi çözüldü mü?” tweet’inin ardından gözler dün yapılacak açıklamaya çevrilmişti. NASA, Kızıl Gezegen’e dair ‘büyük bir bilimsel bulgunun’ açıklanacağını duyurmuştu.

Donmuş tuzlu su -- Mars

Donmuş tuzlu su — Mars

Mars’ta yaşam belirtisi var mı?

Geçmişte NASA’nın Mars programının başında bulunan Doug McCuistion, “Yeraltında kolayca erişilebilen ve serbestçe akabilen sıvı halde su bulduklarını açıklayacaklarsa, ki bu yıllardır duyduğumuz teorilerden biridir; bu Mars’taki yaşam potansiyeli ve insanların hayatını sürdürebilmesi için büyük bir bulgu olacak” demişti.

Herald’a konuşan McCuistion, “Bu, hem Mars’ta yaşam bulunması hem de insanların bu gezegene gitme sürecini hızlandırması açısından oyunun kurallarını değiştirecek nitelikte bir gelişme olabilir” diye eklemişti.

Mars yüzeyinde suyun donmuş halde bulunduğu uzun süredir bilinen bir gerçek. Kuzey kutbu buzulu neredeyse tamamen su , güney kutbu buzulu  ise %85 buzlaşmış karbondioksit , %15 su buzulu.KArbondioksit gazını bile donduracak bir atmosferde sıvı su bulunması neredeyse imkansız. Evet bundan 3,8 milyar yıl önce Mars dünyaya benziyordu . Atmosferi kalındı ve suları sıvı haldeydi.(Yağmurlar yağıyor ve ırmaklar akıyordu) Fakat şimdi atmosfer incelmiş , sular donmuş şekilde.

Manyetik alanı olmayan , Güneş ve uzaydan gelecek tehlikelere (radyasyon,göktaşı,…)  karşı Ozon tabakası olmayan , -63 derecedeki bir gezegende sıvı su bulmak hayal olur.

2015’in ilk aylarında NASA’nın Mars yüzeyindeki aracı Curiosity, gezegenin yüzeyinde bir tür tuz molekülü olan kalsiyum perklorat bulmuştu. Bu bulgu, Mars yüzeyine yakın yeraltı su kaynakları olabileceği fikrini destekler nitelikteydi.

NASA’nın tuzlu suyun akarken bıraktığı gizemli siyah çizgilerden yola çıkarak Mars’taki likit suyun 40 Olimpik havuz kadar olduğunu , yani çok az olduğunu bildirdi. Yüzeyde yaşamın olmadığını tahmin edebiliriz fakat tek hücreli canlıların tuzlu suda veya altındaki tabakada yaşama ihtimali yüksek , yani tek hücrelilerin yaşaması muhtemel. Belki de yeni bir canlı türü keşfetmiş olacağız.

Perspective_1-1024x5321-1024x532Aslında NASA , 2024 yılına hazırlık yapıyor. Orada kurulacak kolonilere alt yapı hazırlıyor. Uzaydan gelen ölümcül radyasyon en önemli engel görünüyor.

Mars’a yoluculk etmek 6 ay gibi bir zaman alıyor. Mars’a gitmek ve orada kalmak isteyen binlerce insan var.

Güvenlik ve su problemi aşıldığı sürece Mars’ta hayat var diyebiliriz.

İki konuyu kısaca ekleyeyim.

  1. Mars yolculuğunda Türkler yok. (2024’te Dünya’ya veda edip tekrar geri dönmemek üzere Mars’a yerleşmek için üçüncü tura kalan 50 kadın ve 50 erkekten 39’u Amerika, 31’i Avrupa, 16’sı Asya, 7’si Afrika ve 7’si de Avustralya kıtasından belirlendi.)
  2. NASA’nın açıklamasının 2 Ekim Cuma günü vizyona girecek olan The Martian film galasından önce olması tesadüf değil.

Eğitim ve Education Anlam Farkı


Geçenlerde izlediğim Dr Özgür Bolat‘ın konuşmasında ilginç bir bilgi edindim .

Mutlu Olmak adlı konuşmasında eğitim ve education kelimelerinin anlamlarından bahsetti.

Eğitim: Kelime kökü eğmek

Education: Kelime kökü “Lead Out” yani İçerden dışarıya çıkarmak

Bu tanımlardan da anlaşılacağı üzere eğitim sistemlerinin tasarımı şu anki güncel durumumuzla eş değer. Kelimenin  anlamından çok bakış açımızı değiştirerek bir an önce eğitim konusunu ele almalıyız. Son 80 yılda bir arpa boyu yol alamayan ülkemiz , diğer ülkelerin (Avrupa’nın çoğu ülkesi , Japonya,Kore,….) eğitim seviyesinin gelişimini seyrediyor.

Amerika’yı tekrar keşfetmeye gerek yok. Yapılacak tek şey , yöntemleri deneyecek bir sistem kurup(örnekleri alıp) gelişimi görmek olacak.

Çok okunan diğer eğitim ile ilgili yazılar ;

https://oyunmerdiveni.wordpress.com/2013/12/08/finlandiya-egitim-sistemi/

https://oyunmerdiveni.wordpress.com/2014/09/11/turkiyenin-gelecegine-bakis-insani-gelismis-endeksi/

https://oyunmerdiveni.wordpress.com/2014/08/06/ogretmen-olmak/

Kadınların Egemen Olduğu Bir Toplumda Fotoğrafla Kız Çocukları — Mädchenland


Hindistan’ın kuzeydoğusunda bulunan Mawlynnong eyaletindeki bir köyde, dünyanın geri kalanına göre çok farklı bir yaşam sürülüyor. Bunun nedeni ise kadınların egemen olduğu Hasi toplumunun ana vatanı olması. Berlinli bir fotoğrafçı olan  Karolin Klüppel, 9 aya yakın beraber yaşadığı Hasilerin fotoğraflarından oluşan “Mädchenland” yani “Kızlar Krallığı” isimli bir sergi hazırladı.

Sanatçının verdiği röportajlarda, Hasi toplumunda kız çocuklarının özel bir yeri olduğunu söylüyor. Kadınların egemen olduğu toplum yapısının da kız çocuklarınamuhteşem bir özgüven kazandırdığını ekliyor. Sanatçının bizlere fotoğflarında göstermek istediği de kız çocuklarının kendilerinden emin davranışları.

Hasi toplumu, bizden oldukça farklı. Sadece erkek çocuğuna sahip aileler uğursuz olarak görülüyor. Evlilikler de Türkiye’den oldukça farklı; gençler evlendiğinde erkek, kadının evine yerleşiyor. Çocuk sahibi olduklarında kadının soyadı bebeğe veriliyor.Dünyanın geri kalanına örnek olabilecek bir toplumun kız çocuklarına beraber bakalım.

İsterseniz Mawlynnong eyaletindeki bir köyü tanıtarak bitirelim.

Not: Fotoğrafı çekilen bir yerin isminden yola çıkarak araştırdığım bir yazıdır.

2015 _ Eğlencelik Sorular _ 8


Eğlencelik sorulara  Hacivat – Karagöz ile devam ediyoruz. ( Dün izlemiş olduğum Beş Kardeş dizisinden Hacivat-Karagöz sahnesinden etkilendim , itiraf ediyorum) .

Tebessüm ederek çözeceğiniz kolay-orta derecede bir soru.

Üniversite – Lise sınıflarınızda öğrencilerinizle  ve aileniz /ş arkadaşlarınızla çözebileceğiniz bir soru.

Bu tip bir eğlencelik soru olarak çözerseniz ,grupça tebessüm ederek çektirdiğiniz  fotoğrafınızı  instgram  hesabında ve bu blogda yayınlayabilirim.

İyi eğlenceler.

karagöz

Özgün Sorular _ 2015 _ Eylül Eser


Yeğenimin resim / fotoğrafçılık konusundaki yeteneğini küçük yaşlarda farketmiştik. Yeteneğini babasından alan Eylül üniversite seçimi de Güzel Sanatlar olacak.

Benim sorularımı sevmeye başlayn Eylül ile yenilikçi , bu alanda çalışmaları olan öğretmen arkadaşlar için öğretici/eğitici  resfebe hazırlamaya karar verdik. İlk adımını 5 resfebe ile atmış oldu. Şüphesiz bu çalışmalarımız devam edecek.

Eylül’ün tamamıyla kendi yorumladığı resfebe örneklerini sizlere sunuyorum.

Tamamı kolay resfebe olup , deyim/atasözlerinden oluşmaktadır.

Not: Okulunuzda / evinizde / web sitelerinizde bu resimleri kullanmanız durumunda kaynağını belirtmenizi rica ederim. Benim bütün yazılarımda kaynaksız veri görmeyeceğiniz gibi , harcanan emeklerin karşılığının kaynak gösterilmesi olduğunu düşünürüm.

 

Ayrıca bir takım okullarla başlattığımız projelere , bu çalışmaları da ekleyebiliriz / ekleyebilirsiniz.

IMG-20150829-WA0013

IMG-20150829-WA0014

IMG-20150829-WA0015

IMG-20150829-WA0016

IMG-20150829-WA0017

Eylül 2015 _ Resfebe Soruları


Resfebe sorularına ara verdiğimi düşünen arkadaşlarım ve takip edenler için 3 resfebe sorusunu bugün hazırladım.

Bir tanesini daha önce sadece instagram hesabımda sormuştum.

Bilen ilk 2 kişiye  6 ‘lı etili puf ( hindistan cevizli,kakaolu…) gönderilecektir.

Cevaplarınızı her zamanki gibi oyunmerdiveni@gmail.com ‘a ulaştırabilirisiniz.

ask IMTIR

 

 

 

 

 

 

AdsızÖlçer

Uzayda Yaşamak ve Bilim Yapmak — Konferans — 14 Eylül 2015


Türk Bayrağı’nı uzaya taşıyan bilim insanı ve astronot Prof. Albert Sacco Jr. yeniden Yeditepe’ye konuk oluyor.

İstanbul’da bulunan arkadaşların kaçırmamasını tavsiye ediyorum.

 

1441795523_A.Sacco_Afis-736x1024

Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nurcan Baç ile 1989 yılından bu yana çeşitli deney ve projelerde birlikte çalışan bilim insanı ve astronot Prof. Al Sacco, Jr., yeniden Yeditepe’de! Prof. Sacco, 14 Eylül Pazartesi günü saat 14.00’da Rektörlük İnan Kıraç Salonu’nda “Living and Doing Science in Space” (Uzayda Yaşamak ve Bilim Yapmak) konulu bir konferans verecek.

Prof. Dr. Nurcan Baç ile birlikte geliştirdikleri zeolit* kristalleri büyütme deneyini 1995’te STS-73 no’lu Columbia mekiği uçuşu ile uzayda gerçekleştiren Prof. Sacco, bu uçuşta Türk Bayrağı’nı uzaya götüren ilk ve tek isim olma özelliğini yakaladı. Uzaya giden Türk Bayraklarından bir tanesi, 1996’da Prof. Sacco ile Prof. Dr. Baç tarafından devrin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e de takdim edildi.

16 gün süren STS-73 no’lu uçuş sırasında uzayda yaşamak ve çalışmak ile ilgili pek çok tecrübe edinen Prof. Sacco, uzay programı deneyimini yaklaşık 300 konferansla, binlerce ilk, orta, lise öğretmeni ve öğrencileriyle paylaştı. Bu konferanslarla, gençleri bilim ve teknoloji alanıyla tanıştırmak ve kariyer planlamalarına bilim ve mühendislik alanını dahil etmelerini amaçladı.

2012 yılında Yeditepe Üniversitesi’ne konuk olarak öğrencilerle buluşan Prof. Sacco, halen Edward E. Whitacre Jr.’da Teksas Teknooji Üniversitesi’nde Mühendislik Fakültesi Dekanlığı görevini sürdürüyor.

Prof. Albert Sacco, Jr. kimdir?

Boston’da doğdu, lisans eğitimini 1973 yılında Northeastern Üniversitesi’nde, doktora eğitimini 1977 yılında MIT’de tamamladı. Daha sonra Worcester Politeknik Enstitüsü’ne katıldı. Orada profesör ünvanını aldı ve 1989-1997 yılları arasında Kimya Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini yürüttü. Northeastern Üniversitesi’nde, NASA – Uzayda İleri Malzeme Üretim Merkezi Başkanlığı görevinde bulundu.

1989-95 yılları arasında NASA uzay mekiğinde bilimsel deneyler yapmak üzere seçildi. 1995 yılında STS-73 (Space Transportation System) programı dahilinde 16 günlük bir görevde Columbia uzay aracında, bilimsel deneyler yapan uçuş ekibinde bulundu. Programın amacı biyoteknoloji, yakıt bilimi, malzeme bilimi ve basınçlı uzay laboratuvarında sıvı mekaniğiydi. Benzer deneyler 2004 yılına kadar Uzay Mekiği ve Uluslararasi Uzay İstasyonu’nda devam etti.

STS-73 Programı süresince, NASA’da Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nurcan Baç ile birlikte çalıştılar. Prof. Dr. Nurcan Baç, o dönemde NASA -Uzayda İleri Malzeme Üretim Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyordu. Uzay mekiği Columbia’nın STS -73 nolu uçuşunda uzaya Türk Bayrağı gönderdiler. Türk Bayrağı 16 gün süreyle uzayda kaldı. Daha sonra bu bayrak, dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e armağan edildi. Halen, Edward E. Whitacre Jr.’da Teksas Teknoloji (Texas Tech) Üniversitesinde Mühendislik Fakültesi Dekanlığı görevini sürdüren Prof. Sacco, kariyeri boyunca pek çok firmaya kataliz, katı-gaz etkileşimi, nano gözenekli zeolit sentezi ve kullanımı ile uzay ekipmanları tasarımı konularında danışmanlık yaptı. Ayrıca, geçiş metali ve asit katalizörü ve onların deaktive edilmesi ve filament geliştirilmesi alanlarında 192 çalışmaya, 24 milyon dolardan fazla bütçesi olan araştırmalara imza attı. 2004 yılında Uluslararası Astronotik Akademisine seçilen Prof. Sacco, Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü üyesidir.

Satrancın Tarihçesi ve Merak Edilen Unvanlar


Satrancın içerisinde olan , Bursa Satranç Federasyonu adına çalışmalarını sürdüren bir satrançsever olarak  satrancın tarihçesi hakkında kısa bilgi verip , herkesin merak ettiği ünvanları açıklamaya çalışacağım.

Satrancın yararları , populer satranc oyuncuları , açılışlar , filmler , kitaplar gibi birçok konu var . Her birinden birçok blog yazısı çıkar.

images

O nedenle satrancın kısa bir tarihçesinden bahsedip , unvanlara geçelim.

Satrancın, zamanımızdan en az 4000 yıl önce Mısır’da oynandığına dair bulgular piramitlerdeki kabartmalarda bulunmaktadır. Yine Çin’de, Mezopotamya’da ve Anadolu’da oynanmaktaydı. Oyunun bugünkü adını alması, MS 3. – 4. yüzyıllarda Hindistan’da, oyuna ÇATURANGA denmesi ile başlar. Satranç ile ilgili ilk yazılı belgeler Hindistan’dan kalmadır. Daha sonra satranç İran’a, onlardan Araplara, Endülüslüler sayesinde de İspanya üzerinden Avrupa’ya yayılmıştır. Arap ve Avrupa el yazması kitaplardan sonra, İspanyol Lucena’nın ilk basılı satranç kitabında (1497) satrancın o zamanki yeni kuralları açıklandı.

Bu konuyla ilgili detaylı bilgiyi ve  bugüne kadar dünya şampiyonlarını TSF  detaylı olarak özetlemiş.

 

Ünvanlar özetle bu şekilde :

 

Ünvan Elo (En az)
GM (Grand Master – Büyük Usta) 2500
IM (International Master – Uluslararsı Usta) 2400
FM (FIDE Master – FIDE Ustası) 2300
CM (Candidate Master – Usta Adayı) 2200
WGM (Woman Grandmaster – Bayan Büyük Usta) 2400
WIM (Woman International Master – Bayan Uluslarası Usta) 2300
WFM (Woman FIDE Master – Bayan FIDE Ustası) 2200
WCM (Woman Candidate Master – Bayan Usta Adayı) 2100

Her bir ünvanın açıklamasını FIDE Titles Wikipedia’da bulabilirsiniz. Dünyada satranç istatistiklerini daha önce kalema almıştım.

Satranç beyni ile yapılan ilginç araştırmayı da yayınlamıştım.

Önerdiğim satranç filmlerini de izlmenizi tavsiye ederim.

Pawn Sacrifice bu ay içinde gösterime girecek , merakla bekliyorum.

 

pawn

 

 

NASA’nın 1 Yıllık Mars Deneyi


Diğer blogumda da yayınladığım haberimi özetle vermek , gelişmeler olursa güncellemek istiyorum. Benim de yakından takip ettiğim Mars’a yolculuk , bütün gizemiyle izleyenleri şaşırtmaya devam ediyor.

Biliyorsunuz geçen yıl Mars’ta su içilip içilmeyeceği ile ilgili detaylı , matrak bir yazı yazmıştım.

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA’nın Mars’taki yaşam koşullarının simule edileceği bir yıllık deneyi 2015 Eylül ayı itibariyle başladı.

Deney kapsamında altı kişilik ekip, Hawaii’de Mars yüzeyini andıran bir volkanın üzerinde kurulu çadırda bir yıl geçirecek.

Tecrit deneyimi, bu alanda yapılan en uzun süreli deneme girişimi olacak.

Uzmanlar, Kızıl Gezegen olarak da bilinen Mars’a ilk insanlı yolculuğun bir ile üç yıl arasında gerçekleşebileceğini tahmin ediyor.

Ekip çadırda, dışarıdan hava girmeden, taze yiyecek yemeden ve çok fazla özel alanları olmadan yaşayacak.

Kendilerini 11 metre çapında ve 6 metre yükseliğindeki çadıra kapatan ekip üyeleri uzay giysileriyle yaşayacak.

Ekip, bir Fransız astrobiyoloğu, bir Alman fizikçi ve biri pilot, biri mimar, biri gazeteci ve biri toprak uzmanı dört Amerikan vatandaşından oluşuyor.

150829144127_mars_624x351_bbc_nocredit

Mars’ı benim gibi çok merak edenler arasındaysanız sizlere birkaç önerim olacak.

Şimdi güvenli bir şekilde kızıl gezegeni beyninizle ziyaret etmenin bir yolu var. Avrupa Uzay Ajansı tarafından yayınlanan yeni video bizleri Mars’ın Atlantis Kaos bölgesinde hayali bir helikopter gezisine çıkartıyor.

Biliyorsunuz ki insanoğlu ve ülkeler bu kızıl gezegene gitme yolları arıyorlar . Bu haberde de Mars’a gitmenin ucuz yolları aranıyor.

Mars’a inen Curiosity i de unutmamak gerekir. NASA‘nın sitesinde güncel Curiosity videolarını izleyebilirsiniz.

Sinema tutkunları da Mars ile ilgili filmleri kaçırmazlar . Benim Mars gerçekleri ile örtüştürdüğüm veya kurgusunu beğendiğim bazı filmler The Martian ( 2015)  ,  tabii ki Gravity  (Sandra Bullock) ,  Diğer filmler ise burada yer alıyor.

Dizi olarak birçok dizi sayabilirim . Örnek olarak Doctor Who .

Kitap olarak birçok kitap önerisi var. İsterseniz goodreads üzerinden benim okuduğum kitaplara ve yorumlara bakabilirsiniz.

Bu konuda bilgi alışverisi yapmak isterseniz mail adresime ileti yazabilirsiniz. (oyunmerdiveni@gmail.com)

İyi haftalar ,